Τι συζήτησε ο Jeffrey Eugenides με τους δημοσιογράφους, ένα μεσημέρι στην Αθήνα…

Ο βραβευμένος με Πούλιτζερ ελληνικής καταγωγής Αμερικανός συγγραφέας, Jeffrey Eugenides (Τζέφρι Ευγενίδης) επισκέφτηκε την ελληνική πρωτεύουσα στο πλαίσιο της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου και συζήτησε στο δημαρχείο της Αθήνας με δημοσιογράφους για τη σχέση του με την Ελλάδα, για ζητήματα συγγραφής, την Αμερική, τα φύλα, την οικονομική κρίση και το βραβείο Πούλιτζερ για το βιβλίο του «Middlesex».

Ρεπορτάζ: Τζένη Χαραλαμπίδου

Αν και σταρ της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο Jeffrey Eugenides (Middlesex, Αυτόχειρες παρθένοι, Σενάριο Γάμου, Δελτία Παραπόνων…) μίλησε στους δημοσιογράφους με σεμνότητα και σοβαρότητα, χωρίς καμία έπαρση και καμία επίδειξη πνεύματος.  Όπως και να το κάνεις, ο ερχομός στην Ελλάδα του Eugenides, του συγγραφέα με τα εκατομμύρια των φανατικών αναγνωστών και τα μεγάλα βραβεία, είναι ένα σπουδαίο γεγονός που δεν μπορείς να χάσεις! Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο δημαρχείο της Αθήνας την Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2018, επιχείρησε εξαρχής να «σπάσει» το αυστηρό κλίμα και όλοι να χαλαρώσουμε κάνοντας μαζί του μία φιλική συζήτηση, που εξελίχθηκε σε καλλιτεχνική, και σε κάποια σημεία της και φιλοσοφική…

Πριν δώσει τον λόγο στους δημοσιογράφους, μίλησε για τους δεσμούς του με την Ελλάδα, για το «γεμάτο νόημα ταξίδι του» στη χώρα μας και για την ελληνική γλώσσα την οποία αντιλαμβάνεται μεν με οικειότητα, όπως παραδέχτηκε, αλλά δυστυχώς «δεν έχει κάποιο νόημα στον εγκέφαλό του». Αναφέρθηκε, επίσης, στους Έλληνες παππούδες του στο Ντιτρόιτ καθώς και στον πατέρα του ο οποίος «ένιωθε πάντα τη σχέση του με την Ελλάδα». Είχε ονομάσει τη βάρκα του «Γεια σου», τόνισε χαρακτηριστικά. Στο video που ακολουθεί, ο Jeffrey Eugenides μιλάει για το ταξίδι του στην Ελλάδα και για τους δεσμούς του με αυτήν.

Ο Eugenides, με αφορμή το διήγημα «Great Experiment», αναφέρθηκε στην Αμερική και στην ταυτότητά της, στις αμερικανικές αξίες, στον πλούτο και στην οικονομική κρίση.

Ο πολυβραβευμένος συγγραφέας επιχείρησε να δώσει μία εικόνα για τον τρόπο που γράφει τα βιβλία του και να μιλήσει για το από πού εμπνέεται. «Γράφω για πραγματικά πράγματα, για πράγματα που βλέπω γύρω μου, για άτομα που γνωρίζω. Και οι χαρακτήρες μου έχουν βάση είτε σε εμένα είτε σε άτομα που γνωρίζω και αγαπώ. Οι ιστορίες μου μπορεί να έχουν κάπως φανταστικές βάσεις αλλά για να τις κάνω πιο πραγματικές προσθέτω ρεαλιστικές και αυτοβιογραφικές λεπτομέρειες». Διευκρίνισε ότι δεν πιστεύει πως η λογοτεχνία είναι το κατάλληλο μέσο για να γράψει κανείς για πολιτική. «Δεν μπορώ να γράψω ένα διήγημα που έχει να κάνει μόνο με την πολιτική θέση κάποιου. Θα ήταν καλύτερα να γράψω ένα δοκίμιο περί αυτού», δήλωσε ο Jeffrey Eugenides.

Πώς γεννιούνται οι ήρωες των μυθιστορημάτων και των διηγημάτων του και ποια είναι η σχέση του με αυτούς; Ο Αμερικανός συγγραφέας τονίζει ότι σε πολλές περιπτώσεις η δική του ζωή με κάποιον τρόπο, λίγο ή πολύ, μπαίνει μέσα στα βιβλία του. Έτσι, υπάρχει ένα πολύ ιδιαίτερο δέσιμο του ίδιου με τους ήρωές του.

Παρόλο που τον πιέσαμε να μας αποκαλύψει λεπτομέρειες για το επόμενο βιβλίο του, εκείνος δεν είπε τίποτα. Μάλιστα, το χαρακτήρισε άκρως προσωπικό του θέμα. Το μοναδικό που αποκάλυψε ήταν ότι η υπόθεση του επόμενου βιβλίου του εκτυλίσσεται στο Βερολίνο όπου είχε ζήσει ο ίδιος για περίπου 5 χρόνια. «Θα είναι τόσο «γερμανικό» όσο «ελληνικό» ήταν το Middlesex» είπε. Στάθηκε, πάντως, ιδιαίτερα στο δεύτερο μυθιστόρημά του «Middlesex, Ανάμεσα στα δύο φύλα» (Middlesex), που εκδόθηκε το 2003 και απέσπασε διθυραμβικές κριτικές ενώ βραβεύτηκε με το Πούλιτζερ. Είπε ότι σήμερα δεν θα έγραφε αυτό το βιβλίο γιατί η συζήτηση πλέον για τα φύλα και την ταυτότητα των φύλων είναι συνηθισμένη, ενώ εκείνος θέλει να γράφει για φαινόμενα και καταστάσεις πριν γίνουν κοινότυπα. «Τότε δεν ήθελε κανείς να μιλάει για το θέμα των φύλων. Σήμερα δεν σταματάει κανείς να μιλάει για αυτό!», δήλωσε. «Το «Middlesex» δεν έχει κάποιο μήνυμα, αλλά τονίζει ότι το φύλο καθορίζεται από πολλούς παράγοντες», ανέφερε.

Όταν κέρδισε για το Middlesex το βραβείο Πούλιτζερ, ο συγγραφέας βρισκόταν στην Πράγα, σε ένα συνέδριο. Πληροφορήθηκε το γεγονός από έναν φωτογράφο που τον περίμενε έξω από το ξενοδοχείο του. Στην αρχή νόμιζε ότι ο φωτογράφος κάνει λάθος. «Το Πούλιτζερ δεν κάνει τη συγγραφή ευκολότερη ή δυσκολότερη. Γράφεις το επόμενο βιβλίο και έχεις τα ίδια συναισθήματα με τότε που πρωτοάρχισες. Δεν ξέρεις τι είναι το βιβλίο, δεν ξέρεις αν μπορείς να το κάνεις και η πίεση είναι κυρίως εσωτερική, όχι εξωτερική». εξήγησε.

Ο κορυφαίος συγγραφέας μίλησε με ζεστά λόγια για τη μητέρα του η οποία, ούσα βιβλιοφάγος, του ενέπνευσε τη φιλαναγνωσία. Η μεγάλη της στενοχώρια ήταν, όταν σε προχωρημένη πια ηλικία έπαθε η ίδια άνοια, το ότι δεν μπορούσε να διαβάζει πλέον. Το διήγημά του «Οι παραπονιάρες» τού έδωσε την ευκαιρία να οργανώσει μεγάλα κεφάλαια της ζωής της. Η συγγραφή του διηγήματος που είχε έμπνευση τη μητέρα του ήταν ένας λόγος να τη διατηρεί στη μνήμη του, και γι αυτό της το αφιέρωσε.

Ολοκληρώνοντας τη συνέντευξη Τύπου, ο Jeffrey Eugenides συμβούλευσε τους νέους συγγραφείς να διαβάζουν πολύ προτού ξεκινήσουν, να κατανοήσουν γιατί ακριβώς εκτιμούν τους δικούς τους αγαπημένους συγγραφείς αλλά και να μπορέσουν έπειτα να τους αποδομήσουν.

Η επίσκεψη του Jeffrey Eugenides στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Πρεσβείας των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής στο πλαίσιο των δράσεων της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου, ενώ συνεργάστηκαν οι εκδόσεις Πατάκη και το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Jeffrey Eugenides γεννήθηκε στις 8 Μαρτίου 1960 στο Ντιτρόιτ του Μίσιγκαν. Οι γονείς του πατέρα του μετανάστευσαν στην Αμερική από τη Μικρά Ασία, ενώ η μητέρα του έχει Ιρλανδικές ρίζες. Αποφοίτησε με έπαινο από το Πανεπιστήμιο Μπράουν και απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στην Αγγλική Φιλολογία και Δημιουργική γραφή από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, το 1986. Το πρώτο του μυθιστόρημα Αυτόχειρες παρθένοι (The Virgin Suicides), εκδόθηκε το 1993 και έγινε ταινία το 1999, υπό τη σκηνοθεσία της Σοφίας Κόπολα, με πρωταγωνιστές τους Κίρστεν Ντανστ, Τζος Χάρτνετ, Καθλίν Τέρνερ και Τζέημς Γουντς. Το βιβλίο αυτό έχει μεταφραστεί σε 15 γλώσσες. Το δεύτερο μυθιστόρημά του Middlesex, Ανάμεσα στα δύο φύλα (Middlesex), που εκδόθηκε το 2003, απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και βραβεύτηκε με το βραβείο Πούλιτζερ. Το τρίτο μυθιστόρημά του, Σενάριο γάμου (The marriage plot) εκδόθηκε το 2012.

Κάποια από τα έργα του έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά όπως The New Yorker, The Paris Review, The Yale Review, Granta, Best American Short Stories. Εκτός από το βραβείο Πούλιτζερ, έχει επίσης βραβευτεί με το Whiting Writer’s Award, και με το Harold D. Vursell Award, από την Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Γραμμάτων. Έζησε για λίγα χρόνια με την σύζυγό του Karen Yamauci και την κόρη τους στο Βερολίνο, ενώ τώρα κατοικεί και πάλι στο Σικάγο.


  • Ρεπορτάζ: Τζένη Χαραλαμπίδου
  • Κάμερα: Στράτος Θεοδωσίου
  • Ήχος: Γιάννης Γκιόκας
  • Post Production: Κώστας Μαντάς
  • Διεύθυνση Παραγωγής: Παναγιώτης Καραντίας

Μοιράσου το άρθρο: